Als stel kun je samen zwanger worden door allebei actief te werken aan een gezonde leefstijl, de vruchtbare periode te leren kennen en geduld te bewaren. Zwanger worden is een gezamenlijk proces waarbij zowel de vrouw als de man een rol speelt in de vruchtbaarheid. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over samen zwanger worden, van leefstijl tot cyclus en van veelgemaakte fouten tot wat te doen na een miskraam.
Wanneer is het verstandig om samen naar een verloskundige te gaan?
Het is verstandig om samen naar een verloskundige te gaan zodra je actief bezig bent met je kinderwens, en zeker als je na een jaar regelmatig onbeschermde seks nog niet zwanger bent. Een verloskundige kan je al vóór de zwangerschap begeleiden, advies geven over leefstijl en indien nodig doorverwijzen voor verder onderzoek.
Veel stellen wachten tot er een positieve zwangerschapstest is voordat ze contact opnemen met een zorgverlener. Toch kan een eerder gesprek veel waarde hebben. Een verloskundige bespreekt met jullie beiden wat jullie kunnen verwachten, welke factoren de vruchtbaarheid beïnvloeden en of er redenen zijn om eerder actie te ondernemen. Denk aan een onregelmatige cyclus, een eerder doorgemaakte miskraam, of een langdurige kinderwens die nog niet vervuld is.
Ga eerder dan na een jaar langs als een van jullie een bekende aandoening heeft die de vruchtbaarheid kan beïnvloeden, als de vrouw ouder is dan 35 jaar, of als er al eerder sprake was van een miskraam. Op de pagina over kinderwensbegeleiding lees je meer over wat een verloskundige voor jullie kan betekenen in deze fase.
Hoe beïnvloedt leefstijl de vruchtbaarheid van beiden?
Leefstijl heeft een directe invloed op de vruchtbaarheid van zowel de vrouw als de man. Factoren zoals voeding, beweging, alcoholgebruik, roken en stress beïnvloeden de hormoonbalans, de kwaliteit van eicellen en de kwaliteit en beweeglijkheid van zaadcellen. Een gezonde leefstijl vergroot de kans op een succesvolle zwangerschap aanzienlijk.
Voor vrouwen geldt dat een gezond gewicht en voldoende voedingsstoffen belangrijk zijn. Foliumzuur is het meest bekende supplement bij een kinderwens: het verlaagt het risico op een open ruggetje bij de baby. Neem dit bij voorkeur al vier weken vóór de beoogde conceptie. Overgewicht of ondergewicht kan de eisprong verstoren, wat de kans op zwangerschap verkleint.
Voor mannen is de kwaliteit van het sperma minstens zo belangrijk. Hitte, alcohol, roken en stress kunnen de zaadcelkwaliteit negatief beïnvloeden. Mannen doen er goed aan om:
- Niet te roken en alcoholgebruik te beperken
- Strak ondergoed en hete baden te vermijden
- Voldoende te slapen en stress te verminderen
- Regelmatig te bewegen, maar extreme sportbelasting te vermijden
- Voldoende zink en vitamine D binnen te krijgen via voeding
Als stel profiteer je het meest als jullie allebei tegelijk aan jullie leefstijl werken. Dat maakt het bovendien makkelijker vol te houden.
Hoe werkt de cyclus en wanneer is de vruchtbare periode?
De vruchtbare periode van een vrouw valt rondom de eisprong, die bij een gemiddelde cyclus van 28 dagen plaatsvindt rond dag 14. Een eicel is slechts 12 tot 24 uur levensvatbaar na de eisprong, maar zaadcellen kunnen tot vijf dagen overleven in de baarmoeder. De meest vruchtbare dagen zijn daarom de twee tot drie dagen vóór de eisprong en de dag van de eisprong zelf.
Niet elke vrouw heeft een cyclus van precies 28 dagen. Bij een kortere of langere cyclus verschuift de eisprong mee. Er zijn verschillende manieren om de eisprong te bepalen:
- Basale lichaamstemperatuur meten: Na de eisprong stijgt de temperatuur licht. Door dit dagelijks bij te houden, krijg je na een paar maanden een patroon.
- Cervicaal slijm observeren: Rondom de eisprong wordt het slijm doorzichtiger en rekbaarder, vergelijkbaar met rauw eiwit.
- Ovulatietests: Deze tests meten het LH-hormoon in de urine, dat piekt vlak voor de eisprong.
- Een cyclus-app gebruiken: Handig als aanvulling, maar minder betrouwbaar bij onregelmatige cycli.
Regelmatig vrijen tijdens de hele vruchtbare periode, in plaats van alleen op de berekende dag van de eisprong, verhoogt de kans op succes. Dagelijks of om de dag vrijen in de vruchtbare periode geeft de beste resultaten.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het proberen zwanger te worden?
Een veelgemaakte fout bij stellen met een kinderwens is te veel focussen op één specifieke dag in de cyclus, terwijl de vruchtbare periode meerdere dagen beslaat. Andere veelgemaakte fouten zijn te lang wachten met hulp zoeken, ongezonde gewoonten onderschatten en de rol van stress negeren.
Hieronder staan fouten die stellen regelmatig maken bij het proberen zwanger te worden:
- Alleen op de berekende eisprong mikken: Dit creëert druk en verkleint de kans als de berekening iets afwijkt.
- De man buiten beschouwing laten: Vruchtbaarheidsproblemen liggen in ongeveer de helft van de gevallen bij de man. Beiden laten testen is zinvol.
- Glijmiddelen gebruiken die zaadcellen schaden: Veel standaard glijmiddelen zijn schadelijk voor zaadcellen. Er bestaan speciale vruchtbaarheidsvriendelijke alternatieven.
- Te vroeg een zwangerschapstest doen: Dit leidt tot teleurstellingen en onzekerheid. Test pas na een gemiste menstruatie.
- Stress negeren: Chronische stress kan de eisprong verstoren en de algehele vruchtbaarheid verlagen.
- Te lang wachten met een arts of verloskundige raadplegen: Zeker bij vrouwen boven de 35 is het zinvol eerder hulp te zoeken.
Hoe lang duurt het gemiddeld voordat een stel zwanger is?
Gemiddeld duurt het bij gezonde stellen drie tot zes maanden om zwanger te worden. Binnen een jaar is ongeveer 85 procent van de stellen die regelmatig onbeschermde seks hebben zwanger. Na twee jaar is dit opgelopen tot circa 92 procent. Het duurt dus voor veel stellen langer dan verwacht, en dat is normaal.
De kans op zwangerschap per cyclus ligt bij een gezond stel rond de 20 tot 25 procent. Leeftijd speelt een belangrijke rol: de vruchtbaarheid van vrouwen neemt geleidelijk af vanaf de dertig en merkbaar sneller na het vijfendertigste levensjaar. Ook de vruchtbaarheid van mannen kan met de leeftijd afnemen, al is dit effect minder uitgesproken.
Als het na een jaar niet gelukt is, of na zes maanden bij vrouwen boven de 35, is het verstandig om een verloskundige of huisarts te raadplegen. Zij kunnen beoordelen of verder onderzoek nodig is en jullie begeleiden naar de juiste volgende stap. Meer informatie over de begeleiding tijdens de zwangerschap vind je op de praktijkpagina.
Wat kun je doen na een miskraam als je kinderwens blijft?
Na een miskraam is het belangrijk om jezelf de ruimte te geven om te rouwen, maar ook te weten dat de meeste vrouwen daarna een gezonde zwangerschap kunnen krijgen. Een miskraam is pijnlijk en verdrietig, maar het betekent niet dat jullie kinderwens onhaalbaar is. In de meeste gevallen is een miskraam een eenmalige gebeurtenis zonder aanwijsbare oorzaak.
Lichamelijk herstelt de baarmoeder zich doorgaans snel. Na één miskraam is er geen medische reden om te wachten met opnieuw proberen, al raden sommige zorgverleners aan een menstruatiecyclus af te wachten zodat de baarmoeder volledig herstelt en de zwangerschapsdatum later makkelijker te berekenen is.
Emotioneel herstel vraagt meer tijd. Praat erover met elkaar en zoek indien nodig ondersteuning bij een verloskundige of psycholoog. Sommige stellen ervaren angst bij een volgende zwangerschap, wat begrijpelijk is. Een verloskundige kan jullie begeleiden met extra aandacht en geruststelling, bijvoorbeeld via een vroege echo. Bij Vivre is er specifieke begeleiding beschikbaar voor stellen die een miskraam hebben meegemaakt en hun kinderwens willen voortzetten. Meer over dit onderwerp vind je op de pagina over anticonceptie en kinderwenscounseling.
Heb je twee of meer miskramen achter elkaar gehad, dan spreekt men van een recidiverende miskraam. In dat geval is nader onderzoek zinvol om mogelijke oorzaken uit te sluiten.
Hoe Vivre jullie ondersteunt bij de kinderwens
Vivre, praktijk voor verloskunde en echoscopie in Alphen aan den Rijn, begeleidt stellen niet alleen tijdens de zwangerschap, maar ook al in de fase daarvoor. Of jullie nu net beginnen met nadenken over een baby, al een tijdje bezig zijn of een miskraam hebben meegemaakt: bij Vivre kunnen jullie terecht voor persoonlijke en deskundige begeleiding.
Wat Vivre voor jullie kan betekenen bij een kinderwens:
- Kinderwensspreekuur voor advies over leefstijl, vruchtbaarheid en timing
- Vroege echo’s vanaf 7 tot 8 weken voor geruststelling na een miskraam of bij onzekerheid
- Begeleiding en counseling bij verlies en herhaalde miskramen
- Anticonceptiecounseling als jullie stoppen met anticonceptie en de kinderwens willen starten
- Persoonlijke aandacht van een vast team van verloskundigen dat jullie situatie kent
Jullie hoeven er niet alleen voor te staan. Neem gerust contact op via de contactpagina van Vivre om een afspraak te maken of een vraag te stellen. Het team denkt graag met jullie mee, van kinderwens tot kraambed.