Een zwangerschapsvitamine verschilt op een aantal belangrijke punten van een gewone multivitamine. Waar een multivitamine is bedoeld als algemene aanvulling van voedingsstoffen, is een zwangerschapsvitamine specifiek samengesteld voor de verhoogde behoeften van een zwanger lichaam en een groeiende baby. De dosering van bepaalde stoffen is hoger, andere stoffen zijn bewust weggelaten of beperkt. Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen over dit onderwerp.
Welke stoffen zitten wél in een zwangerschapsvitamine maar niet in een gewone multivitamine?
Een zwangerschapsvitamine bevat een aantal stoffen in hogere doseringen of in specifieke vormen die in een gewone multivitamine ontbreken of onvoldoende aanwezig zijn. De belangrijkste voorbeelden zijn foliumzuur, vitamine D, jodium en ijzer. Deze stoffen zijn extra belangrijk tijdens de zwangerschap omdat ze bijdragen aan de aanleg van het zenuwstelsel, de botopbouw en de bloedaanmaak van de baby.
Concreet zijn dit de stoffen die in een zwangerschapsvitamine doorgaans wél aanwezig zijn in de juiste hoeveelheid, maar in een gewone multivitamine niet of nauwelijks:
- Foliumzuur in een hogere dosering, soms in de actieve vorm methylfolaat
- Vitamine D op het niveau dat het Voedingscentrum aanbeveelt voor zwangere vrouwen
- Jodium, essentieel voor de schildklierfunctie en de hersenontwikkeling van de baby
- IJzer, omdat de bloedaanmaak tijdens de zwangerschap sterk toeneemt
- DHA (omega-3), een vetzuur dat bijdraagt aan de hersenontwikkeling van het ongeboren kind
Een standaard multivitamine is niet ontworpen met deze specifieke behoeften in gedachten. De hoeveelheden zijn afgestemd op een gemiddeld volwassen lichaam, niet op een zwangere vrouw die haar baby van alle bouwstoffen moet voorzien.
Waarom is foliumzuur in een zwangerschapsvitamine anders gedoseerd?
Foliumzuur speelt een cruciale rol bij de aanleg van het neurale buisje van de baby, dat zich in de eerste weken van de zwangerschap vormt. Omdat deze ontwikkeling al plaatsvindt voordat veel vrouwen weten dat ze zwanger zijn, is een hogere en betrouwbare dosering essentieel. Een gewone multivitamine bevat doorgaans te weinig foliumzuur om dit risico voldoende te beperken.
Het Voedingscentrum adviseert vrouwen die zwanger willen worden om dagelijks 400 microgram foliumzuur te slikken, te beginnen minimaal vier weken voor de conceptie. In een zwangerschapsvitamine is deze hoeveelheid standaard opgenomen. Sommige zwangerschapsvitamines bevatten foliumzuur in de actieve vorm, methylfolaat genaamd. Dit is met name relevant voor vrouwen met een MTHFR-genmutatie, die foliumzuur minder goed kunnen omzetten. Een verloskundige kan je adviseren welke vorm voor jou het meest geschikt is.
Kan een gewone multivitamine schadelijk zijn tijdens de zwangerschap?
Ja, een gewone multivitamine kan tijdens de zwangerschap schadelijk zijn, met name door een te hoge inname van vitamine A. Vitamine A in de vorm van retinol is in grote hoeveelheden giftig voor de ontwikkelende baby en kan aangeboren afwijkingen veroorzaken. Veel gewone multivitamines bevatten retinol in doseringen die tijdens de zwangerschap onveilig zijn.
Een zwangerschapsvitamine is hierop aangepast: vitamine A wordt daarin aangeboden als bètacaroteen, een voorloper die het lichaam zelf omzet in de hoeveelheid vitamine A die het nodig heeft. Dat is een veilig alternatief. Naast vitamine A kunnen ook andere stoffen in een reguliere multivitamine in te hoge concentraties voorkomen voor een zwanger lichaam. Het is daarom verstandig om tijdens de zwangerschap niet zomaar een willekeurige multivitamine te nemen, maar specifiek te kiezen voor een supplement dat is samengesteld voor de zwangerschap.
Wanneer moet je beginnen met een zwangerschapsvitamine?
Je kunt het beste beginnen met een zwangerschapsvitamine op het moment dat je actief probeert zwanger te worden, idealiter minimaal vier weken voor de conceptie. Dit is met name van belang vanwege het foliumzuur, dat al nodig is in de eerste weken van de zwangerschap, nog voor je een positieve test hebt. Wacht je tot je weet dat je zwanger bent, dan ben je al te laat voor de vroegste beschermende werking.
Voor vrouwen die bezig zijn met hun kinderwens is het advies dus om zo vroeg mogelijk te starten. Heb je geen actieve kinderwens maar wil je toch foliumzuur slikken als voorzorgsmaatregel? Dan is een aparte foliumzuurtablet ook een goede optie. De zwangerschapsvitamine zelf kun je daarna gedurende de hele zwangerschap blijven innemen, en ook tijdens de borstvoedingsperiode is doorgaan zinvol, omdat de behoeften van je lichaam dan nog steeds verhoogd zijn.
Welke zwangerschapsvitamine is het beste om te kiezen?
De beste zwangerschapsvitamine is er een die foliumzuur, vitamine D en jodium bevat in de aanbevolen doseringen, geen retinol maar bètacaroteen als bron van vitamine A, en die is afgestemd op jouw persoonlijke situatie. Er zijn geen universeel beste keuzes, maar er zijn wel criteria waarop je kunt letten bij het vergelijken van supplementen.
- Controleer de foliumzuurdosering en kijk of het om foliumzuur of methylfolaat gaat.
- Bekijk de vitamine D-hoeveelheid en vergelijk die met de aanbeveling van het Voedingscentrum voor zwangere vrouwen.
- Let op de vorm van vitamine A: kies altijd voor bètacaroteen, niet voor retinol.
- Controleer of jodium is opgenomen, want dit ontbreekt in sommige goedkopere supplementen.
- Overweeg een supplement met DHA als je weinig vette vis eet.
Merken als Elvanse, Pregnacare of Vitakruid worden regelmatig aanbevolen, maar de beste keuze hangt af van jouw voedingspatroon, eventuele tekorten en persoonlijke omstandigheden. Laat je bij twijfel adviseren door een verloskundige, zeker als je eerder een miskraam hebt gehad of een specifieke medische situatie hebt. Meer informatie over wat je kunt verwachten tijdens de begeleiding bij zwangerschap vind je op onze website.
Hoe Vivre je helpt bij de keuze voor de juiste zwangerschapssupplementen
Bij Vivre, praktijk voor verloskunde en echoscopie in Alphen aan den Rijn, begeleiden we vrouwen niet alleen tijdens de zwangerschap zelf, maar ook al in de fase daarvoor. We weten dat de keuze voor de juiste voedingssupplementen verwarrend kan zijn, en we helpen je graag om die keuze bewust en goed onderbouwd te maken.
Wat Vivre voor je kan betekenen op het gebied van supplementen en kinderwensbegeleiding:
- Persoonlijk advies over foliumzuur, vitamine D en andere zwangerschapssupplementen, afgestemd op jouw situatie
- Begeleiding bij je kinderwens, ook als je al langer probeert zwanger te worden of eerder een miskraam hebt meegemaakt
- Een vroege echo vanaf 7 tot 8 weken, zodat je snel zekerheid hebt zodra je zwanger bent
- Warme, persoonlijke zorg waarbij jouw vragen serieus worden genomen
Wil je weten wat Vivre voor jou kan betekenen, of heb je vragen over het starten met een zwangerschapsvitamine? Neem contact op met onze praktijk. We denken graag met je mee, ook al ben je nog niet zwanger.